Tá tóir mhór tagtha ar phodchraoladh faoi leabhair aisteacha agus stairiúla na hÉireann, a phléann le topaicí chomh héagsúil le "banshees", iascaireacht agus conas bean chéile a aimsiú sna 1800idí.
Is í Avril Clinton-Forde a cheap í, agus admhaíonn sí nach acadóir traidisiúnta í, ach fostaí sa tionscal teicneolaíochta a bhfuil "nós brabhsála aici i siopaí leabhar".
Dúirt an mháthair atá 43 bliain d’aois, as Domhnach Dhea (Donadea) i gCo. Chill Dara, gur inis roinnt múinteoirí sa scoil i mBaile Átha Cliath ina raibh sí ina dalta di nach ndéanadh sí aon rud lena saol.
"Bhí mé i gcónaí cruthaitheachta,’ a dúirt sí. ‘Ní raibh aon amhras orm go raibh mé chun casadh i mo dhuine aisteach de réir mar a chuaigh an saol ar aghaidh."
Mar sin féin, dúirt sí gur thug múinteoir amháin a máthair ar leataobh, agus gur dúirt sí: "Caithfimid spás a dhéanamh don mheon ealaíonta, toisc go bhfuilim mar sin freisin."
Chuaigh an múinteoir sin ar aghaidh chun an Avril óg a chur in aithne do Charles Dickens, ag spreagadh í chun na rudaí a bhí á léamh aici a léiriú, agus thosaigh a grá don litríocht.
In ainneoin sin, a dúirt sí, bhí disléicse (dyslexia) aici agus bhí gach rud ar scoil deacair.
"Ní raibh aon chuid de mo chuid oideachais éasca, ach rinne mé oiliúint orm féin chun neamhfhicsin a léamh mar chleachtadh i ndisciplín, agus anois is féidir liom léamh ar feadh uaireanta an chloig agus an oiread sin eolais a ghlacadh isteach," a dúirt sí.
Dúirt Clinton-Forde gur mhol grúpa ban Meiriceánach a casadh uirthi agus í ag brabhsáil seilfeanna West Coast Rare Books agus í ar saoire i gCathair na Mart (Westport), Co. Mhaigh Eo, an podchraoladh, Vices and Volumes.
"Bhíodh mé ag dul isteach i sean-shiopaí leabhar ar feadh na mblianta, agus ag siúl amach gan aon rud a cheannach mar cheap mé nach raibh aon phointe leabhar costasach a cheannach le tabhairt abhaile nach léifí," a dúirt sí.
"Ach bhí grá agam i gcónaí ag brabhsáil, agus an uair seo phioc mé suas Thoughts on Hunting le Peter Beckford. Bhí mé díreach ag breathnú tríd, agus fuair mé cuid faoi mhadraí ag déanamh cac (poo)!
"Bhí sé ó dheireadh na 1700í, agus bhí sé curtha in iúl le galántacht chomh mór sin gur chuir sé ag gáire mé."
Dúirt sí gur fhiafraigh duine de na Meiriceánaigh di cad a bhí chomh greannmhar sin, agus gur ghlac sé leis an leabhar a thógáil as a lámha, agus mar sin bhí sí ag léamh an sliocht os ard.
"Ba é sin an rud aisteach agus stop gach duine le héisteacht liom. Dúirt bean chéile an fhir a raibh an siopa aige nach léifeadh sí é ar an mbealach sin choíche, agus go raibh sé sin an-ghreannmhar. Dúirt sí gur cheart dom podchraoladh a dhéanamh, agus d’aontaigh na Meiriceánaigh le sin."
Chuimhnigh Avril Clinton-Forde ar an gcaoi ar chuir sí an smaoineamh thar a fear céile agus a mac óg, agus spreag siad í freisin.
"Mar sin, le muinín rinne mé an cinneadh podchraoladh a thosú," a deir sí ag gáire agus ag cain faoi na leabhair.
Dúirt sí gur chabhraigh a cúlra i margaíocht dhigiteach agus i dteicneolaíocht, agus i mbainistíocht tionscadal, léi plean a cheapadh chun an podchraoladh a chur ar bun.
Mhínigh sí nach raibh gá aici le céad eagráin galánta dá podchraoladh, ach go raibh neamhfhicsean scríofa go suimiúil aici, a bheadh caillte murach sin. Níl clúdaigh ar chuid dá leabhair fiú.
Bhí ceann de na podchraoltaí is ansa léi bunaithe ar an díoltóir is fearr Victeoiriach le Captaen John Joseph Dunne, How and Where to Fish in Ireland, a tháinig sa phost tais (damp) go leor, agus clúdaithe le múnla (mold).
Mhínigh Clinton-Forde: ‘Bhí sé séalaithe i gclúdach, fliuch, agus nuair a d’oscail mé é, tháinig scamall de mhúnla dubh amach. Bhí orm é a chrochadh ar phíopaí an radaitheora le triomú.
"Shíl mé, cad atá á dhéanamh agam ag ceannach leabhair faoi iascaireacht?" Ach tharla sé gur díbríodh an t-údar as Coill Chluana Gabhann (Clongowes) agus gur cuireadh go dtí an Bheilg é, ag teacht abhaile nuair a fuair a athair bás chun a oidhreacht a bhailiú, agus í a chaitheamh go léir.
"Ansin, scaoileadh saor ón míleata é go mí-onórach. Mar sin, cé gur chosúil go raibh sé glan go maith, ba rógaire é den chuid is mó. Dúirt a chol ceathrar gur mhair sé ag fáil airgead ó dhaoine eile.
"Taistealaíonn sé timpeall na hÉireann sa leabhar, ar bhuiséad sách íseal ar ndóigh, ag fanacht in óstáin, ach is dóigh liom go raibh bronntanas na cainte aige, agus is dóigh liom go raibh sé mealltach. Tharla sé gur scríobh sé leabhar a bhí ina rath mór, ach bhásaigh sé gan pingin i Londain, ag fágáil a theaghlaigh i dtrioblóid."
Dúirt Clinton-Forde gur ainmnigh Spotify a podchraoladh faoi na seanleabhair mar "rath láithreach" de chuid 2025, agus ceann de na seónna nua is mó a roinneadh sa bhliain.
Dúirt sí gur bhreá léi 2,000 sruth a bhaint amach, ach gur mhian léi thar aon rud eile an taitneamh a bhain sí as na leabhair a roinnt, agus saol nua a thabhairt dóibh.
"Faighim suaimhneas agus ciúnas agus mé ag déanamh é seo," a dúirt sí. "Is rud é sin nach féidir a thabhairt ach trí leabhar fisiceach a léamh."
* This article was originally published on ExtraG.ie.